Włączanie świateł w samochodzie to jedna z podstawowych, a zarazem kluczowych czynności, którą każdy kierowca powinien opanować do perfekcji. Niezależnie od tego, czy jesteś początkującym kierowcą, czy po prostu przesiadłeś się do nowego modelu auta, ten praktyczny poradnik pomoże Ci bez stresu i zgodnie z przepisami obsługiwać oświetlenie, zwiększając bezpieczeństwo swoje i innych uczestników ruchu.
Włączanie świateł w samochodzie praktyczny poradnik dla każdego kierowcy
- Włączniki świateł najczęściej znajdziesz na manetce przy kierownicy lub w formie pokrętła na desce rozdzielczej.
- Główne rodzaje świateł to światła do jazdy dziennej, mijania, drogowe, przeciwmgielne oraz pozycyjne, każde z nich ma swoje specyficzne przeznaczenie.
- W Polsce obowiązuje całodobowy nakaz jazdy z włączonymi światłami; światła mijania są obowiązkowe w warunkach ograniczonej widoczności, a światła dzienne można stosować od świtu do zmierzchu przy dobrej przejrzystości powietrza.
- Symbole świateł na desce rozdzielczej (zielone, niebieskie, pomarańczowe) informują o ich aktywności i pomagają w prawidłowej obsłudze.
- Nowoczesne systemy automatyczne (czujnik zmierzchu) ułatwiają jazdę, ale pamiętaj, że zawsze to Ty, jako kierowca, ponosisz odpowiedzialność za właściwe oświetlenie pojazdu.
Prawidłowe używanie świateł to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim bezpieczeństwa na drodze. Dzięki nim Twój pojazd jest widoczny dla innych, a Ty masz odpowiednią widoczność drogi. Co więcej, znajomość przepisów i symboli pozwoli Ci uniknąć niepotrzebnych mandatów. Z moich doświadczeń wynika, że wielu kierowców, nawet tych z długim stażem, ma problem z prawidłowym używaniem wszystkich rodzajów oświetlenia. Nie martw się, po lekturze tego artykułu będziesz czuł się pewnie za kierownicą, wiedząc, jak i kiedy włączyć każde światło w Twoim samochodzie.
Zastanawiasz się, gdzie w ogóle szukać włączników świateł? Najczęściej spotkasz je w dwóch miejscach: jako manetkę przy kierownicy (zazwyczaj po lewej stronie, często zintegrowaną z kierunkowskazami) lub jako pokrętło na desce rozdzielczej, również po lewej stronie od kierownicy. Warto pamiętać, że ich dokładna lokalizacja i wygląd mogą się różnić w zależności od marki i modelu samochodu, dlatego zawsze warto zerknąć do instrukcji obsługi, jeśli masz wątpliwości.
- Manetka przy kierownicy: W większości aut, aby włączyć światła, musisz przekręcić pierścień znajdujący się na końcu manetki. To proste i intuicyjne. Pchnięcie całej manetki od siebie zazwyczaj włącza światła drogowe, a pociągnięcie do siebie służy do krótkotrwałego "mrugania" światłami.
- Pokrętło na desce rozdzielczej: Jeśli w Twoim aucie jest pokrętło, jego przekręcenie w pierwszą pozycję aktywuje światła pozycyjne, a w kolejną światła mijania. W wielu samochodach, zwłaszcza tych z grupy VAG (np. Volkswagen, Skoda, Audi), światła przeciwmgielne włącza się poprzez pociągnięcie tego pokrętła do siebie. Czasem trzeba pociągnąć raz dla świateł przednich, a drugi raz dla tylnych.

Światła na co dzień: Obowiązki i zasady
Zacznijmy od świateł, których używasz najczęściej. W Polsce obowiązuje nakaz jazdy z włączonymi światłami przez całą dobę. W ciągu dnia, od świtu do zmierzchu i przy dobrej przejrzystości powietrza, możesz korzystać ze świateł do jazdy dziennej (DRL). Wiele nowoczesnych aut włącza je automatycznie po uruchomieniu silnika. Pamiętaj jednak, że przy DRL-ach tylne światła pozycyjne mogą nie świecić, co jest zgodne z przepisami. Od lutego 2011 roku wszystkie nowe samochody sprzedawane w UE muszą być fabrycznie wyposażone w światła do jazdy dziennej. Ich symbol na desce rozdzielczej to zazwyczaj zielony reflektor z rozproszonymi kropkami.
Światła mijania, często nazywane "krótkimi", są obowiązkowe przez całą dobę w warunkach ograniczonej przejrzystości powietrza czyli podczas deszczu, mgły czy opadów śniegu. Musisz ich używać także od zmierzchu do świtu oraz zawsze w tunelu, niezależnie od pory dnia. Światła mijania oświetlają drogę na odległość około 40 metrów i są asymetryczne prawe światło świeci nieco dalej, doświetlając pobocze, co jest bardzo przydatne. Ich symbol na desce rozdzielczej to zielony reflektor z promieniami skierowanymi ukośnie w dół.
Światła pozycyjne służą przede wszystkim do oznaczania pozycji Twojego pojazdu podczas postoju w warunkach niedostatecznej widoczności. Włączenie ich powoduje również podświetlenie tablicy rejestracyjnej. Pamiętaj, że nie służą one do jazdy! Ich symbol na desce rozdzielczej to dwa zielone reflektory skierowane w przeciwne strony.
Światła drogowe: Kiedy włączyć, jak nie oślepić?
- Kiedy używać: Światła drogowe, popularnie zwane "długimi", są przeznaczone do używania od zmierzchu do świtu na nieoświetlonych drogach. Ich zadaniem jest maksymalne oświetlenie drogi na dużą odległość, co znacząco poprawia widoczność.
- Kiedy wyłączyć: To bardzo ważne: musisz je bezwzględnie wyłączyć, gdy zbliża się pojazd z naprzeciwka, doganiasz inny pojazd lub wjeżdżasz na teren zabudowany. Oślepianie innych kierowców jest niebezpieczne i grozi mandatem.
Włączenie świateł drogowych jest zazwyczaj proste wystarczy pchnąć manetkę świateł od siebie. Jeśli chcesz tylko "mrugnąć" światłami, na przykład ostrzegając innych o niebezpieczeństwie lub dziękując za ustąpienie pierwszeństwa, pociągnij manetkę do siebie i puść. To szybki i skuteczny sposób na krótkotrwałe użycie "długich".
Kiedy światła drogowe są włączone, na desce rozdzielczej zaświeci się niebieska kontrolka. To wyraźny sygnał, że masz aktywne "długie" i przypomnienie, aby je wyłączyć lub przełączyć na światła mijania w odpowiednich sytuacjach. Symbol tej kontrolki to niebieski reflektor z poziomymi promieniami.
Światła przeciwmgielne: Widoczność w trudnych warunkach
Przednie światła przeciwmgielne możesz włączyć w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza, na przykład podczas mgły, silnego deszczu czy opadów śniegu. Co ciekawe, przepisy dopuszczają ich używanie także na krętych i odpowiednio oznaczonych drogach od zmierzchu do świtu, nawet przy dobrej widoczności. Ich symbol to zielony reflektor z przekreślonymi faliście promieniami skierowanymi w dół.
Tylne światła przeciwmgielne są obowiązkowym wyposażeniem każdego samochodu. Możesz ich używać wyłącznie, gdy widoczność spadnie poniżej 50 metrów. Pamiętaj, że ich intensywne czerwone światło jest bardzo oślepiające, dlatego używaj ich z rozwagą. Ich symbol to pomarańczowy lub żółty reflektor z przekreślonymi faliście promieniami skierowanymi prosto.
Włączenie świateł przeciwmgielnych odbywa się zazwyczaj za pomocą dedykowanego przycisku na desce rozdzielczej lub, jak już wspomniałem, poprzez pociągnięcie pokrętła włącznika świateł. Zwróć uwagę na symbole, aby wiedzieć, które światła aktywujesz.
Kiedy tylko widoczność się poprawi i przekroczy 50 metrów, natychmiast wyłącz tylne światło przeciwmgielne. Pozostawienie go włączonego, gdy nie ma takiej potrzeby, jest nie tylko irytujące dla innych kierowców, ale także grozi mandatem w wysokości 100 zł i 2 punktami karnymi. Zawsze myśl o bezpieczeństwie i komforcie innych uczestników ruchu.
Kontrolki świateł: Co oznaczają na desce rozdzielczej?
Większość kontrolek związanych ze światłami, które świecą się na zielono, informuje Cię po prostu o tym, że dane światła są włączone i działają prawidłowo. Nie sygnalizują one problemu, a jedynie status. Przykładami są kontrolki świateł mijania, pozycyjnych czy świateł do jazdy dziennej. To Twoje potwierdzenie, że wszystko jest w porządku z oświetleniem.Zupełnie inaczej jest z niebieską kontrolką. Jak już wiesz, sygnalizuje ona włączone światła drogowe. Jest to bardzo ważne przypomnienie o konieczności ich wyłączenia lub przełączenia na światła mijania, gdy tylko pojawi się pojazd z naprzeciwka, dogonisz inne auto lub wjedziesz na teren zabudowany. Niebieski kolor ma Cię ostrzegać przed potencjalnym oślepieniem innych kierowców.
Z kolei pomarańczowa lub żółta kontrolka, symbolizująca tylne światło przeciwmgielne, ma za zadanie przypominać Ci, że masz włączone bardzo intensywne światło z tyłu pojazdu. To sygnał, że Twój samochód jest widoczny z daleka w trudnych warunkach, ale jednocześnie jest to ostrzeżenie, aby pamiętać o wyłączeniu tego światła, gdy tylko mgła czy opady ustąpią, aby nie oślepiać innych.

Automatyczne światła: Wygoda i ograniczenia
Wiele nowoczesnych samochodów wyposażonych jest w tryb "AUTO" oraz czujnik zmierzchu. To bardzo wygodne rozwiązanie! System automatycznie przełącza światła do jazdy dziennej na światła mijania, gdy zapada zmrok, wjeżdżasz do tunelu lub w warunkach zmniejszonej widoczności. W niektórych autach czujnik zmierzchu jest nawet połączony z wycieraczkami uruchomienie wycieraczek może spowodować automatyczne włączenie świateł mijania, co jest logiczne, bo deszcz często idzie w parze ze słabą widocznością.
Idąc krok dalej, znajdziesz jeszcze bardziej zaawansowane systemy. Mowa tu o asystentach świateł drogowych, które samodzielnie przełączają światła mijania na drogowe i odwrotnie, reagując na obecność innych pojazdów. Prawdziwym szczytem technologii są inteligentne światła matrycowe, które potrafią "wycinać" fragment wiązki światła, aby nie oślepiać innych kierowców, jednocześnie maksymalnie oświetlając drogę przed Tobą. To naprawdę robi wrażenie!
Mimo całej tej automatyki, zawsze podkreślam, że to kierowca ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe oświetlenie pojazdu. Systemy są pomocne, ale nieomylne. W niektórych specyficznych sytuacjach, na przykład podczas bardzo gęstej mgły, czujnik zmierzchu może nie zareagować wystarczająco szybko lub nie włączyć odpowiednich świateł (np. przeciwmgielnych). W takich momentach musisz ręcznie przejąć kontrolę i upewnić się, że Twój samochód jest odpowiednio oświetlony.
Sygnalizuj zamiary: Kierunkowskazy i światła awaryjne
Nie zapominajmy o kierunkowskazach! Ich funkcja jest prosta, ale niezwykle ważna: sygnalizują zamiar zmiany pasa ruchu lub kierunku jazdy. Dzięki nim inni kierowcy wiedzą, co zamierzasz zrobić, co jest kluczowe dla płynności i bezpieczeństwa ruchu. Ich symbol na desce rozdzielczej to migające zielone strzałki, wskazujące w lewo lub w prawo.
Światła awaryjne to kolejny element, który musisz znać. Włączają wszystkie kierunkowskazy jednocześnie, a ich głównym zadaniem jest sygnalizowanie awarii pojazdu lub nagłego niebezpieczeństwa na drodze. Pamiętam, jak kiedyś na autostradzie nagłe hamowanie całego sznura samochodów było sygnalizowane właśnie włączeniem świateł awaryjnych to bardzo skuteczny sposób na ostrzeżenie innych. Przycisk świateł awaryjnych jest zazwyczaj oznaczony czerwonym trójkątem i znajduje się w centralnym punkcie deski rozdzielczej, aby był łatwo dostępny w nagłych sytuacjach.
